Wydarzenia i nowości Konstrukcje       Publikacje       Producenci Dachy skośne       Publikacje       Producenci Dachy płaskie       Publikacje       Producenci Pokrycia dachowe       Pokrycia ceramiczne             Publikacje             Producenci       Pokrycia cementowe             Publikacje             Producenci       Pokrycia blaszane             Publikacje             Producenci       Papy             Publikacje             Producenci       Gonty bitumiczne             Publikacje             Producenci       Łupek             Publikacje             Producenci       Płyty dachowe             Publikacje             Producenci       Inne             Publikacje             Producenci Dachy zielone       Publikacje       Producenci Dachy odwrócone       Publikacje       Producenci Okno w dachu       Publikacje       Producenci Folie dachowe       Publikacje       Producenci Ocieplenia dachów skośnych       Publikacje       Producenci Ocieplenia dachów płaskich       Publikacje       Producenci Akcesoria dachowe       Publikacje       Producenci Kominy       Publikacje       Producenci Rynny i odwodnienia       Publikacje       Producenci Ochrona odgromowa       Publikacje       Producenci Renowacja       Publikacje       Producenci Chemia budowlana       Publikacje       Producenci Maszyny i narzędzia       Publikacje       Producenci Obróbki blacharskie       Publikacje       Producenci Poddasza       Publikacje       Producenci Wentylacja dachów       Publikacje       Producenci Dom energooszczędny       Publikacje       Producenci Proekologiczne budowanie       Publikacje       Producenci Instrukcje Poradnik       Publikacje       Producenci Dylematy Inne TV Dachy Forum szkół Dla dekarzy       Z życia PSD       Szkolenia Budownictwo w statystykach BHP na budowie Rzeczoznawcy Organizacje branżowe Targi Wydawnictwa Konkursy i szkolenia Kontakt

  Strona główna  >>  bhp
 

 

Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player

Bezpieczna praca na wysokości – zagadnienia ogólne

Praca na wysokości jest jednym z najbardziej niebezpiecznych zajęć. Rocznie w Polsce dochodzi do ponad czterech tysięcy wypadków przy pracy polegających na upadku z wysokości. Jednocześnie największy odsetek wśród ogólnej liczby wypadków na stanowisku pracy  zakończonych śmiercią lub poważnymi obrażeniami  ciała stanowią właśnie upadki z wysokości.

Pomimo coraz nowocześniejszego sprzętu ochronnego oraz stale rosnącego zainteresowania metodami asekuracji wypadki zdarzają się z alarmującą częstotliwością. Niewiedza, rutyna, brak odpowiednich szkoleń, nieodpowiednia organizacja stanowisk pracy oraz dość powszechna niechęć do stosowania  indywidualnego sprzętu chroniącego przed upadkiem z wysokości to najczęstsze przyczyny wypadków.

Szczególnie niepokojący jest  niemal powszechny brak przestrzegania podstawowych zasad bezpieczeństwa w budownictwie, gdzie ponad 1/3 śmiertelnych wypadków to upadki z wysokości. Prace rozbiórkowe, transportowe, montażowe murarskie często wykonywane są w miejscach i w sposób narażający pracownika na upadek z wysokości.

Tymczasem w rozumieniu przepisów każda czynność wykonywana na powierzchni położonej powyżej 1m nad poziomem ziemi lub podłogi jest pracą na wysokości.
Ponieważ prace na wysokości zaliczone są do szczególnie niebezpiecznych konieczna jest  realizacja szczegółowych wymagań przepisów i norm z zakresu bhp. Pracownicy podlegają obowiązkowym okresowym badaniom lekarskim oraz muszą przejść właściwe przeszkolenie. Prace na wysokości wymagają odpowiedniego nadzoru i stosowania środków ochronnych.

Podstawową metodą wyeliminowania zagrożenia jest  organizacja pracy, która wyklucza konieczność jej wykonywania w strefie zagrożenia upadkiem z wysokości.
Jeżeli droga dotarcia oraz powierzchnia, na której przebywa pracownik zostaną wyposażone w odpowiednie stałe konstrukcje chroniące przed upadkiem z wysokości to ten rodzaj pracy nie jest kwalifikowany jako praca na wysokości.

W  wielu przypadkach rozwiązanie takie z powodów ekonomicznych lub technicznych jest niewykonalne. Tańszą i szeroko praktykowaną metodą zabezpieczającą przed upadkiem z wysokości są środki ochrony zbiorowej w postaci siatek lub balustrad ochronnych stosowane podczas pracy na rusztowaniach.
Używanie rusztowań, podnośników i innych  tymczasowych konstrukcji często jest najlepszą metodą wykonania prac wysokościowych. Zagrożenia związane ze stosowaniem tych urządzeń wynikają z ich konstrukcji i sposobu montażu. Dlatego normy instalacyjne są rygorystyczne a ich ścisłe przestrzeganie konieczne. Natomiast praca na tego rodzaju konstrukcjach wymaga tylko niewielkiego przeszkolenia. Jednocześnie istnieje obowiązek organizowania pracy w  sposób nie zmuszający pracownika do wychylania się poza poręcz balustrady lub przyjmowania innych wymuszonych pozycji.

Jeżeli jednak żadna z przedstawionych metod ochronnych nie jest możliwa do realizacji i praca na wysokości odbywa są na niezabezpieczonych powierzchniach lub konstrukcjach należy liczyć się z możliwością upadku z wysokości. Może on być wynikiem  poślizgnięcia, potknięcia, utraty równowagi lub wpływu innego czynnika np. uderzenia przedmiotem lub zasłabnięcia pracownika.

Aby zapobiec swobodnemu spadaniu zakończonemu uderzeniem w podłoże a tym samym obrażeniami lub śmiercią konieczne jest stosowanie indywidualnego sprzętu chroniącego przed upadkiem z wysokości. Wymóg ten dotyczy także podczas montażu i demontażu rusztowań.
Zadaniem indywidualnego sprzętu asekuracyjnego jest niedopuszczenie do wystąpienia swobodnego spadania człowieka lub bezpieczne zatrzymanie spadania jeżeli takie wystąpi.
Podstawowe składniki systemu indywidualnej ochrony przed upadkiem z wysokości to:
  1. szelki bezpieczeństwa
  2. podzespół łącząco-amortyzujący
  3. punkt kotwiczący

Bardzo ważnym składnikiem sprzętu bhp używanego podczas prac wysokościowych jest także odpowiedni hełm ochronny np. PROTEKT CENTURION 1125

Szelki bezpieczeństwa

bhp - Bezpieczna praca na  wysokości – zagadnienia ogólne
Szelki bezpieczeństwa PROTEKT P-60. Fot. PROTEKT
Szelki bezpieczeństwa  czyli inaczej uprząż są niezbędnym wymaganym przez przepisy składnikiem indywidualnego sprzętu chroniącego przed upadkiem z wysokości.
Podstawowym  zadaniem szelek bezpieczeństwa jest  utrzymanie ciała człowieka w trakcie spadania oraz bezpieczne rozłożenie sił dynamicznych towarzyszących powstrzymywaniu spadania.

Ponadto już po zatrzymaniu spadania konstrukcja szelek powinna umożliwić bezpieczne i w miarę wygodne oczekiwanie na nadejście pomocy.
Ponieważ zasadniczą funkcją szelek jest bezpieczne powstrzymanie spadania konstrukcja szelek została ściśle określona normą  europejską PN-EN 361. Tylko szelki oznaczone tą normą oraz posiadające certyfikat bezpieczeństwa CE mogą być stosowane przez pracowników jako sprzęt ochronny. Niedopuszczalne jest stosowanie, pasów biodrowych, pasów  monterskich oraz alpinistycznych uprzęży udowych.

Obecnie produkuje się szereg modeli szelki bezpieczeństwa  znacznie różniących się konstrukcją. Wynika to ze specyfiki stanowisk pracy. Zasadniczą cechą wyróżniającą jest umiejscowienie klamer zaczepowych, które określa współpracę z innymi elementami indywidualnego systemu ochrony przed upadkiem.
Najprostsze modele szelek bezpieczeństwa (np. PROTEKT P-01 lub P-10) posiadają tylko tylną klamrę zaczepową zwaną także grzbietową. Klamra ta ma charakter uniwersalny i dostosowana jest do współpracy z większością podzespołów łącząco amortyzujących.
Bardziej rozwinięte konstrukcje (np. PROTEKT P-30, P-50, P-60) posiadają dodatkowo przednią klamrę zaczepową, przeznaczoną głównie do współpracy z urządzeniami samozaciskowymi i stałymi systemami asekuracji pionowej.

Szelki bezpieczeństwa wyposażone dodatkowo w pas biodrowy są przystosowane do współpracy z urządzeniami do stabilizowania pozycji w miejscu pracy tzw. „praca w podparciu” (np. PROTEKT P-02, P-20, P-50, P-60). Pas biodrowy posiada klamry zaczepowe (najczęściej dwie boczne) służące do dołączania wspomnianych urządzeń. Klamer tych jednak nie można stosować do łączenia z podzespołem łącząco-amortyzującym.
Produkowane są także szelki bezpieczeństwa posiadające dodatkowy punkt  zaczepowy do pracy w podwieszeniu lub do kontrolowanego zjazdu.

Podzespół łącząco-amortyzujący

bhp - Bezpieczna praca na  wysokości – zagadnienia ogólne
Amortyzator bezpieczeństwa. Fot. PROTEKT
Zadaniem podzespołu łącząco-amortyzującego jest połączenie szelek bezpieczeństwa, w które ubrany jest użytkownik z punktem kotwiczenia oraz złagodzenie siły udarowej działającej na człowieka podczas upadku. Podzespół łącząco-amortyzujący pochłania energię kinetyczną powstającą podczas swobodnego spadania i ogranicza siłę działającą na klamrę zaczepową szelek bezpieczeństwa do wartości bezpiecznej.
Prawidłowe zadziałanie podzespołu łącząco-amortyzującego eliminuje te zagrożenia powstania niebezpiecznych dla organizmu następstw nagłej utraty prędkości spadania.

bhp - Bezpieczna praca na  wysokości – zagadnienia ogólne
Linostop. Fot. PROTEKT
Typowym przykładem podzespołu łącząco-amortyzującego, zgodnym z normą PN-EN 354 i PN-EN 355, jest linka bezpieczeństwa (lub podwójna linka bezpieczeństwa) z amortyzatorem włókienniczym (np. PROTEKT ABM/LB100). Amortyzator bezpieczeństwa wykonany jest z odpowiednio szytej i złożonej taśmy poliamidowej zakończonej obustronnie pętlami. Podczas upadku amortyzator w kontrolowany sposób rozrywa się zwiększając swoją długość i pochłaniając energię kinetyczną. Należy pamiętać jednak, że długość  linki bezpieczeństwa wraz z amortyzatorem i elementami łączącymi może wynosić maksymalnie 2 m.
Podzespołem łącząco-amortyzującym są także urządzenia samohamowne zgodne z PN-EN 360 (np. PROTEKT CR-200, lub ROLEX) i samozaciskowe-przesuwne po linie zgodne z PN-EN 353-1 (np. LINOSTOP )

Czynnikiem decydującym o wyborze właściwego urządzenia powinna być ocena stanowiska pracy uwzględniająca sposób przemieszczania się pracownika, położenie punktów kotwiczących, oraz wielkość wolnej przestrzeni pod stanowiskiem.

Punkt kotwiczący

Punkt kotwiczący stanowi pierwsze i kluczowe ogniwo indywidualnego sytemu ochrony przed upadkiem. Jest on związany ze stanowiskiem pracy i jego zadaniem jest zaczepienie podzespołu łącząco-amortyzującego do konstrukcji nośnej. Jeżeli stanowisko pracy nie jest wyposażone w stałe  oznaczone i certyfikowane punkty kotwiczące pracownik powinien samemu punkt taki skonstruować. Przy pomocy odpowiednich łączników lub urządzeń zaczepowych dostosowuje się elementy konstrukcji lub budynku (np. komin) do współpracy z  podzespołem łącząco-amortyzującym.

bhp - Bezpieczna praca na  wysokości – zagadnienia ogólne
Belka zaczepowa. Fot. PROTEKT
Szczegółowe wymagania jakie musi spełniać punkt kotwiczący określa norma PN-EN 795 jednak w praktyce każdy użytkownik musi umieć określić czy wybrany punkt kotwiczenia posiada odpowiednią: wytrzymałość, stabilność i lokalizację.
Właściwe dobranie i zastosowanie punktu kotwiczenia to jedno z najtrudniejszych zagadnień związanych z użytkowaniem indywidualnego sprzętu chroniącego przed upadkiem z wysokości.

Należy pamiętać, że znajomość technik ochrony przed upadkiem oraz przestrzeganie zasad bezpieczeństwa jest obowiązkiem zarówno pracowników jak również kierowników robót. Ograniczona uniwersalność poszczególnych składników sprzętu chroniącego przed upadkiem powoduje konieczność  dostosowania  konfiguracji systemu do specyfiki stanowiska pracy oraz do czynności jakie wykonuje pracownik.
Bardzo ważne jest  zatem przeprowadzenie odpowiednich szkoleń dla pracowników wysokościowych, kadry kierowniczej a także osób odpowiedzialnych za zakupy sprzętu bhp.

Aleksander Walas
Fot. PROTEKT

WARSTWY – DACHY i ŚCIANY 1/2008

 
 
do góry





Nasze portale



Partnerzy

  Kontakt